Onderzoek naar luchtkwaliteit en beleving leefomgeving in agrarisch gebied

Het onderzoek

Waaruit bestaat het onderzoek?

We voeren metingen uit in de regio Zuidoost-Brabant. De metingen bestaan uit twee delen: meten van stoffen in de lucht en een leefomgeving belevingsonderzoek.

  1. Meten van stoffen in de lucht
    Met een vast meetnetwerk van relatief goedkope sensoren (zie onderstaande afbeelding) meten we de luchtkwaliteit op en rondom veehouderijen. We meten ammoniak en fijnstof. We onderzoeken hiermee of  deze sensoren gevoelig genoeg zijn om deze stoffen in de buitenlucht te kunnen meten.

Verder plaatsen we nauwkeurigere meetapparatuur op twee locaties: één met veel veehouderijen en één met weinig veehouderijen in de omgeving. Op deze twee meetlocaties staan groene meetboxen waarin de meetapparatuur is opgesteld (zie onderstaande afbeelding). Deze meetpunten worden gebruikt om de sensoren op en rondom veehouderijen te controleren op betrouwbaarheid en validiteit. Naast fijnstof en ammoniak meten we hier ook andere luchtverontreinigende stoffen om verschillen in hoeveelheden hiervan over de tijd nauwkeurig te bepalen. Dit betreft secundair fijnstof (stof dat ontstaat wanneer ammoniak met andere stoffen in de lucht reageert) en endotoxinen (celwandresten van bacteriën).

  1. Leefomgeving belevingsonderzoek
    Omwonenden in de buurt van veehouderijen wordt gevraagd om met een app regelmatig aan te geven hoe zij hun leefomgeving waarderen en beleven. Hiermee onderzoeken we de relatie tussen de waarnemingen van de sensoren en de beleving van de leefomgeving.

 

voorbeeld sensoren en meetbox

 

Wat meten we?

We meten fijnstof en ammoniak met goedkopere sensoren in het vaste meetnetwerk. Daarnaast wordt op twee locaties ook fijnstof, ammoniak, endotoxinen (celwandresten van bacteriën), en secundair fijn stof (stof dat ontstaat wanneer ammoniak met andere stoffen in de lucht reageert) gemeten met nauwkeurige meetapparatuur.

 

Wie voert het onderzoek uit?

De Universiteit Utrecht, het RIVM en de GGD voeren het onderzoek uit.

Het onderzoek is onderdeel van het Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit Zuidoost-Brabant. In dit meetnet wordt in het stedelijk en landelijk gebied in de regio de luchtkwaliteit gemeten. De metingen hebben onder andere tot doel de invloed van bronnen als wegverkeer, veehouderij en de luchthaven in beeld te brengen.

 

Wat levert het onderzoek op?

Met dit onderzoek willen we inzicht krijgen in de lokale luchtkwaliteit en de relatie hiervan met beleving van de woonomgeving in agrarisch gebied. Dat is waardevol voor de regio; voor inwoners, beleidsmakers, veehouders en onderzoekers. Meer kennis kan helpen om de lokale luchtkwaliteit te verbeteren, het gesprek aan te gaan met betrokkenen, en in de toekomst gerichter onderzoek naar gezondheidseffecten te kunnen doen.

 

Deelname veehouders en omwonenden

Binnen de hele regio Zuidoost-Brabant zoeken we naar geschikte locaties voor het onderzoek. We spreken daarover met de gemeente en veehouders. Wanneer beiden bereid zijn mee te werken aan het onderzoek krijgen omwonenden een uitnodiging voor een informatiebijeenkomst en de mogelijkheid om deel te nemen.

 

Hoe is de privacy van deelnemers gewaarborgd?

Gegevens van de metingen met sensoren kunnen, wanneer deelnemers daarmee instemmen, geplaatst worden op het samen meten portaal van het RIVM (https://samenmeten.rivm.nl/dataportaal/), waarbij de exacte locaties van de metingen niet zichtbaar zijn. Locaties van de metingen worden hierop bij benadering zichtbaar. Herleiding naar de deelnemers valt niet uit te sluiten in gebieden met weinig bewoning. De gegevens van het leefomgeving belevingsonderzoek zullen alleen in de rapportage opgenomen worden, waarbij de exacte locaties van de deelnemers niet zichtbaar zijn.

 

Wanneer start het onderzoek?

Gedurende de zomer en het najaar van 2022 zullen de meetlocaties ingericht worden. Daarna worden de metingen gestart voor de duur van één jaar.

 

Wanneer verwachten we de resultaten van het onderzoek?

Het eindrapport met hierin de resultaten van het onderzoek zal naar verwachting eind 2023 gereed zijn. Middels nieuwsberichten op deze website en in de nieuwsbrief van het Regionale Meetnet Luchtkwaliteit  ZuidOost Brabant zal de voortgang van het onderzoek te volgen zijn.